ทางด่วน มีกี่แบบ แตกต่างกันยังไง

ทางด่วน (ทางพิเศษ) ตัวเลือกอันดับ 1 ที่คนไม่ชอบรถติดมักใช้บริการ แล้วรู้บ้างไหมว่าทางด่วน นี้มีกี่ประเภท แต่ละประเภทเป็นอย่างไร

ทางด่วนมีกี่แบบ

วันนี้เราจะพาคุณมารู้ทั้งประเภทของทางด่วนกัน มาดูสิว่าขึ้นทุกวัน รู้หรือเปล่าว่ามันมีชื่อที่ถูกต้องคืออะไร เริ่มจาก

ทางพิเศษ (Expressway)

ทางด่วนที่ได้รับการดูแลโดยการทางพิเศษแห่งประเทศไทยหรือ กทพ. ในการทำสัญญา ประมูลหาผู้รับเหมาและดูแลเกี่ยวกับค่าผ่านทาง ตอนนี้มีทั้งหมด 8 สายคือ

1. ทางด่วนเฉลิมมหานคร หรือ ทางด่วนขั้นที่ 1 (ดินแดง-ท่าเรือ , บางนา-ท่าเรือ , ดาวคะนอง-ท่าเรือ)
2. ทางด่วนศรีรัช หรือ ทางด่วนขั้นที่ 2 (บางโคล่-แจ้งวัฒนะ , พญาไท-ศรีนครินทร์)
3. ทางด่วนฉลองรัช (จตุโชติ-รามอินทรา-อาจณรงค์)
4. ทางด่วนบูรพาวิถี (บางนา-ชลบุรี)
5. ทางด่วนอุดรรัถยา (แจ้งวัฒนะ-บางปะอิน)
6. ทางพิเศษสาย S1 (อาจณรงค์–บางนา)
7. ทางด่วนกาญจนาภิเษก วงแหวนรอบนอกด้านใต้ (บางพลี-พระราม 2)
8. ทางพิเศษสายศรีรัช–วงแหวนรอบนอกกรุงเทพฯ (ทางด่วนสายศรีรัช-วงแหวน, ทางด่วนหมอชิต-วงแหวน)

โทลล์เวย์ (Tollway)

คือทางด่วนเป็นถนนที่เก็บค่าผ่านทางโดยบริษัท คือ ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด (มหาชน) เป็นหน่วยงานเอกชน จึงมีราคาที่สูงกว่าทางด่วนพิเศษที่ได้รับการดูแลจากทางรัฐบาล ทางยกระดับดอนเมืองมีระยะทางทั้งหมด 28.0 กิโลเมตร มีเส้นเดียว แต่มี 2 ช่วงคือ ดินแดง - ดอนเมือง และอนุสรณ์สถาน - รังสิต

ทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง (Motorway)

เป็นทางด่วนระหว่างเมืองหรือจังหวัดติดต่อกัน รับผิดชอบโดยกรมทางหลวง หรือ ทล. เทศกาลหยุดยาวทีไรจะได้รับความนิยมมาก ๆ ปัจจุบันมีสองสายคือ

1. ทางด่วนพิเศษหมายเลข 7 (มอเตอร์เวย์-กรุงเทพ-ชลบุรี-พัทยา)
2. ทางด่วนพิเศษหมายเลข 9 ถนนกาญจนาภิเษก (วงแหวนรอบนอกด้านตะวันออก)

ทางอีกประเภทหนึ่งที่คนมักจะสับสนว่าเป็นทางด่วนหรือไม่ นั่นก็คือ ทางหลวงแผ่นดิน (Highway) ซึ่งถือว่าเป็นเส้นทางที่เชื่อมต่อแต่ละภูมิภาคเข้าด้วยกัน ไม่ใช่ทางด่วนแต่อย่างไร 

ทางหลวงแผ่นดิน (Highway)

แบ่งออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่ ทางหลวงพิเศษ, ทางหลวงแผ่นดิน, ทางหลวงชนบท, ทางหลวงท้องถิ่น และทางหลวงสัมปทานรวมเส้นทางทั้งหมดตอนนี้มีทั้งหมด  4 สาย คือ

1. ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ถนนพหลโยธิน กรุงเทพฯ-แม่สาย (เขตแดน)
2. ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ถนนมิตรภาพ สระบุรี-หนองคาย (เขตแดน)
3. ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3 ถนนสุขุมวิท กรุงเทพฯ-ตราด
4. ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 ถนนเพชรเกษม

ทางหลัก - ทางขนาน คืออะไร

มาตอบคำถามแรกกันก่อน ทางหลัก - ทางขนานคืออะไร คำตอบก็คือ เลนที่มักถูกแบ่งออกเป็น 2 ช่องทางแต่ละฝั่งกั้นด้วยกำแพงหรือเกาะกลาง แล้วแบ่งเป็นอีกหลายช่องทางย่อย ถ้าจะพูดกันอย่างถูกหลักการ ช่องทางที่ติดกับริมทางด้านซ้ายหรือเลนช้า เรียกว่า ทางขนาน (Frontage Road) หรือที่เรียกกันว่า เลนนอก และช่องทางขวาเรียกว่าเลนเร็ว (Main Road) หรือที่เรียกกันว่า เลนใน ซึ่งคนส่วนใหญ่มักจะใช้คำว่า เลนนอก-เลนใน ซึ่งอาจทำให้เกิดความสับสันได้ ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้งานคำทั้งสองนี้และใช้คำว่า ทางขนาน หรือทางหลักจะดีกว่า

ส่วนใหญ่ทางหลัก (Main Road) จะเป็นเลนที่รถวิ่งไปทางตรง ไม่ค่อยมีร้านค้า ปั๊มน้ำมัน เต็นท์รถมือสอง หรือสถานที่อำนวยความสะดวกต่าง ๆ ส่วนใหญ่สิ่งเหล่านี้มักอยู่ที่เลนนอกมากกว่า ดังนั้นใครที่ต้องการเติมน้ำมัน แวะเข้าห้องน้ำ หรือซื้อของฝากควรจะต้องจับตาดูเส้นทางออกทางขนาน (Frontage Road) หรือเลนซ้ายให้ดีด้วย

สรุปบทความ

ไขข้อสงสัยถึงประเภทของทางด่วนต่าง ๆ กันไปแล้ว ก็สามารถสรุปได้ว่า ทางด่วนมีทั้งหมด 3 ชื่อ ซึ่งมีความแตกต่างกันตามหน่วยงานที่ดูแลรับผิดชอบ โดยจุดประสงค์ของทางพิเศษ ​(Express Way) และ โทลล์เวย์ (Tollway) จะเน้นการเดินทางในเมืองเหมือนกัน แต่ดูแลโดยบริษัทที่แตกต่างกัน ส่วนทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง (Motorway) จะมีจุดประสงค์หลักคือ วิ่งเชื่อมต่อระหว่างจังหวัด

สุดท้ายนี้ นอกจากประเภทของทางด่วนที่เรารวบรวมมาแนะนำแล้ว เรายังรวมเส้นทางของทางด่วนสายต่าง ๆ มาเป็นความรู้ด้วย จะเดินทางไปที่ไหนเลือกให้ถูกสาย รับรองถึงที่หมายรวดเร็วทันใจแน่นอน